بادام و روش پرورش و هرس آن

پرورش بادام، فندق و پسته؛ وطن اصلی درخت بادام را محقیقن، آسیای غربی و یونان میدانند. بنابراین نظریه گویو گسترش آن از پامیر تا دریای اژه میباشد. همچنین در پاره ای از اسناد تاریخی آمده که در دورانهای ماقبل تاریخ در ایران درخت بادام بطور وحشی یا زراعی وجود داشته است. کتاب تورات و صحیفه آرمیای نبی از باغهای درخت بادام نامبرده است.

درخت بادام یکی از درختانی هست که زودتر از سایر درختان و قبل از ظاهر شدن برگها، گل آن باز میشود.

اغلب در زمستانهای معتدل در ماه اسفند تمام گلهای آن باز و تقربیاَ نشان میدهد. فقط گلهای آن نسبت به سرما حساس هستند.

درخت بادام و جابجایی بادام از لحاظ خاک و مواد غذایی درختی قانع میباشد. یعنی در اغلب زمینهای کم قوت میتواند بررشد و نمو خود ادامه داده و محصول مناسبی را تولید نماید. درهر حال از کشت درخت بادام در زمینهای رسی ومرطوب بایستی خودداری نمود.

بطور کلی توسط هسته میتواند ازدیادیابد ولی باعمل پیوند میتوان مرغوب و مناسبی را تهیه نمود. بادام را روی درخت زرد آلو، درخت آلو، درخت گوجه و بالاخره روی درخت بادام که از بذر بعمل آمده پیوند میکنند.

ولی سازگاری درخت زردآلو و درخت آلو با درخت بادام خیلی کم میباشد. عملاَ در زمینهای که کم عمق یا بدون آهک هستند. یا رطوبت زیاد مجبورند بادام را روی درخت گوجه پیوند کنند. در هر حال در درجه اول پایه بذری بادام شیرین پایه مناسبی برای بادام بوده بعد از آن پایه بادام تلخ مناسب بنظر میرسند.


هرس و جابجایی درخت بادام

تربیت و پرورش درخت بادام بصورت پابلند، نیمه پابلند و جامی میسر و در حالت جامی میان تهی میتوان پایه یا تنه را کوتاه حدود ۵۰ تا ۸۰- سانتمیتر و در درخت نیمه پابلند ۱۲۰ سانتیمتر و در پابلند طول تنه راکمی بیشتر انتخاب کرد. سیستم پرورش بصورت نیمه پابلند و جامی همانند دیگر درختانی که قبلاَ توضیح داده شده است.

هرس باردهی در روی درخت بادام عملیات خاص شدیدی همانند دیگر درختان میوه ندارد و منحصر به قطع شاخه خشک و یا شاخه نا به جا و نامناسب که موجب انبوهی وعدم نفوذ نور وهوا به داخل تاج میشود.

جوانه ها موجود در روی درخت بادام تقربیاَ همانند درخت هلو میباشد. نکته ای که بایستی مورد توجه قرار گیرد. که درخت بادام را هر چهار یا پنج سا یکبار با قطع شاخه مسن میتوان جوان نمود.

در هنگام هرس درخت بادام باید در نظر داشت که میوه همیشه در روی شاخه سال قبل تشکیل می شود. بنابراین هنگام قطع شاخه ها لازمه توجه نمود که عملیات بصورتی انجام شود که در ایجاد شاخه جوان برای سالهای بعد کمک شده باشد تا مقدار محصول افزایش یابد.

بطور کلی در ایران هرس درخت بادام معمول نیست. ولی در کشورهای اروپایی و امریکایی با توجه به نکات ذکر شده در بالا عملیات هرس فرمی را انجام میدهند. در سالهای چهارم و پنجم به حذف شاخه زائد و خشک شده اکتفا میکنند.


روش جابجایی و هرس درخت فندق

فندق درختچه ای بومی اروپا و آسیای صغیر که از زمانهای بسیار دور کاشت آن مرسوم بوده است. بطور کلی کشت این گیاه در کشورهایی اروپایی از قرن چهاردهم رونق گرفته است. در ایران ارقام خوروی آن بیشتر در جنگلهای آستارا و ارسباران مشاهده میشود. ارقام بومی آن در مناطق قزوین، ارومیه، مشهد، گرگان و در پاره ای از ارتفاعات فلات مرکزی کاشته شده است.

درخت فندق با هر نوع خاکی تقربیاَ سازگاری دارد. بطور کلی میتوان آنرا در خاکهای نسبتاَ اسیدی و آهکی بعمل آورد. ولی در زمینهای شنی و رسی که دارای هوموس کافی باشد بهترین تنیجه حاصل میشود. بایستی توجه داشت ریشه درخت فندق نسبت به رطوبت زیاد حساسیت نشان میدهند.

درخت فندق نسبت به سرمای زیاد همانند بادام نوعی مقاومت نشان میدهند. ولی گلهای آنها به سرمای بهاره حساس بوده و صدمه میبینند. همچنین فندق به بادهای خشک و سوزان حساسیت دارد. روش معمول تکثیر فندق از طریق پاجوشها میباشد هر چند که از سایر روشها مانند خوابانیدن شاخه و پیوند نیز استفاده میشود.


هرس و جابجایی فندق

از آن جایی که ریشه درخت فندق خیلی حساس هستند. زمان جابه جایی و کاشت آنها بسیار مهم میباشد. زیرا اگر هوا زیاد سرد باشد ریشه ها هوازده شده و از بین میروند. بنابراین هنگامی که شرایط کاشت مناسب باشد. بایستی عمل جابجای را انجام داد. معمولاَ پس از انتقال به محل اصلی باید بلافاصله آبیاری کرده و نسبت به سربرداری و هرس اولیه آن اقدام نمود. در مناطقی که زمستان نسبتاَ سرد دارند. عمل سربرداری و هرس مناسب در بهار صورت گیرد.

درخت فندق را بصورت نیمه پابلند و یا بوته ای پرورش میدهند. مناسب هست فرم تاج بصورت جامی پرورش داده شود. برای این منظور پس از کاشت نهال در بستر اصلی، سرنهال را به ارتفاع ۴۰ تا ۵۰ سانتیمتر از سطح زمین قطع یا سربرداری میکنیم.

پس از رشد جوانه ها و تشکیل شاخه ها ۳ تا ۶ شاخه اصلی را باقی گذاشته و بقیه را هنگام خواب درخت ( از آذر تا اسفند ماه ) حذف مینماییم. در روش بوته ای، در سال سوم تنه اصلی از سطح خاک قطع میگردد.

۴ عدد پاجوش که رشد خوبی دارند. به فواصل ۲۰ تا ۲۵ سانتیمتر از یکدیگر نگهداری و بقیه پاجوش ها حذف میشوند. اصولاَ هرس در فندق بمنظور میوه نشاندن درخت و تولید و تشکیل شاخه قوی یک ساله میباشد. بایستی این عملیات همه ساله ویا هر دو سال یکبار صورت گیرد.

برخی براین عقیده اند بهترین نتیجه ازهرس هنگامی حاصل میشود که درخت فندق تنه نسبتاَ آزادی داشته و شاخه اصلی آن به حد کافی از زمین فاصله گرفته باشد. در بهار و تابستان میتوان شاخه مزاحم را که مانع رسیدن نور و هوا به داخل درخت میشود، حذف کرد. با این عمل نیروی درخت صرف رشد و نمو شاخه ای میشود که در سال آینده به بار خواهند نشست.


درخت پسته و روشهای جابجایی و هرس آن

درخت پسته براساس آثار تاریخی و کتیبه یونانی چنین نتیجه گرفته میشود. که از ۳ تا ۴ هزار سال پیش کاشت این درخت و استفاده از آن در ایران مرسوم بوده. در اوایل عهد مسیحیت یکی از امپراطوران روم این درخت را به روم و از آن جا به اسپانیا برده و در سالهای اخیر کشت این گیاه در امریکا و آفریقا مرسوم میباشد. بطورکی درخت پسته از گیاهان نواحی گرم معتدل مانند سواحل دریای مدیترانه میباشد.

ولی با وجود این در پاره ای از مناطق که دارای زمستانهای سرد و تابستانهای گرم مانند نواحی دامغان و قزوین میباشد محصول رضایت بخشی میدهد. درخت پسته در خاکهای شنی و رسی بخوبی رشد ونمو کرده ومحصول خوبی تولید میکند. ولی در اراضی رسی سنگین که رطوبت را بمقدار زیاد و برای مدت طولانی درخود نگاه میدارد. نتیجه رضایت بخشی نمی دهد .


هرس و جابجایی درخت پسته

هرس درخت پسته مسن و بارده مرسوم نیست. باغداران فقط به حذف شاخه خشک اکتفا میکنند. در پاره ای ازمراکز تولید پسته این هرس را در فصل پاییز و در پاره ای دیگر از مراکز در فصل زمستان انجام می دهند. البته در نقاطی هرس زمستانه ممکن هست که خطر یخبندان و سرمای شدید در بین نباشد.

به عقیده ی ما در نواحی سرد مانند نواحی اطراف قزوین هرس از اواخر اسفند تا اواخر فروردین باید انجام گیرد جابه جایی نیزدر این فقط از سال انجام میشود. زیرا در این منطقه اغلب سرمای زمستان شدید و علاوه بر این چون با این هرس فقط شاخه خشک قبل از فعالیت جوانه ها حذف میشوند. تغییری در تعادل بین شاخه درخت پسته از نظر مصرف شیره گیاهی حاصل نمیگردد.


هرس فرمی درخت پسته

هرس فرمی درخت پسته باید با دقت انجام گیرد. پس از آن که جوانه پیوندک به اندازه کافی رشد کرد (۱.۲۰ تا ۱.۵ متر) جوانه انتهایی و کلیه شاخه فرعی به استثنای شاخه هایی که در ۲۰ تا ۲۵ سانتیمتر انتهای پایه واقع شده اند قطع میکنند.

در این قسمت ۳ تا ۵ شاخه که بطور منظم بدور پایه قرار گرفته باقی میماند.

آنها نیز از ۳۰ تا ۳۵ سانتیمتر سربرداری میشوند. این شاخه ها اسکلت تاج درخت پسته یا شاخه اصلی درخت پسته را تشکیل می دهند. در سالهای بعد سعی میشود شاخه فرعی روی شاخه اصلی به فاصله کافی و با فواصل نسبتاَ منظم قرار گیرند تا نور خورشید و هوا به آسانی به شاخه باردهنده برسد.


نکات عملی هرس درخت پسته

۱- حداکثر نور و حررات خورشید وهوا بدورن تاج درخت باید برسد.

۲- زوایه بین شاخه باردهنده و شاخه اصلی که حامل شاخه بار دهنده میباشد. باید بین ۶۰ تا ۸۰ درجه باشد. تا در اثر وزن نسبتاَ زیاد محصول شاخه باردهنده از شاخه اصلی جدا نشود.

۳- فاصل اولینه شاخه اصلی روی تنه درخت تا سطح زمین باید در حدود ۱ تا ۱.۲۰ متر باشد. تا بتوان عملیات زراعتی مختلف را به آسانی روی درخت انجام داد.


هرس باردهی درخت پسته

هرس باردهی پسته، بادام و فندق شامل هرس تنک شاخه، سربرداری حذف پاجوش شاخه خشکیده آلوده میباشد. هدف از هرس تنک شاخه، کاهش تعداد شاخه فرعی درجه دوم و سوم میباشد.

این عملیات در دوره خواب زمستان و در سنین باردهی اقتصادی محصول انجام میشود. هرس شاخه به منظور کاهش سال آوری توصیه شده و باعث رسیدن آب و مواد غذایی بیشتر به جوانه گل در حال تشکیل برای محصول سال آینده میشود.

هرس سربرداری نیز بمنظور جلوگیری از رشد رویشی بیش از حد جوانه انتهایی و تقویت جوانه جانبی میباشد. که در فصل خواب صورت گرفته، افزایش شاخه جانبی، سطح باردهی را به همراه دارد.

درباره مدیریت سایت

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

× ثبت سفارش